کوه "کاپ ۳۰" موش زائید
آخرین اجلاس اقلیمی سازمان ملل متحد (کاپ ۳۰) از ۱۰ تا ۲۱ نوامبر در برزیل برگزار گردید که در آن نمایندگان ۱۹۴ کشور شرکت کردند. این اجلاس که باید در زمینه کاستن از انرژی فسیلی و افزایش جهانی انرژی تجدید پذیر راهکارهائی ارائه میکرد، فقط به این بسنده کرد که کمک مالی به کشورهای درحال توسعه که تحت تأثیر گرمایش جهانی قرار دارد را سه برابر کند. این اجلاس تحت فشارهای بینالمللی نتوانست حتی به موضوع اصلی اشاره کند.
برای روشن شدن منابع فشار بر این اجلاس ضرورتاً باید به مقدار و نوع انرژی که کشورهای بزرگ صنعتی مصرف میکنند و قدرت سیاسی آنها توجه نمود. در زیر ما به این تحلیل میپردازیم:
مقدار مصرف انرژی در سال ۲۰۲۴ در جهان حدود ۵۹۲ اکزاژول بود (Statistical Review of World Energy) (هر اکزاژول مساوی حدود ۲۷۸,۰۰۰ گیگاواتساعت میباشد.). ۱۳ درصد از این انرژی از منابع انرژی تجدید پذیر تأمین شده است که ۳٪ آن را انرژی آبی، ۵٪ را انرژی هستهای و ۶٪ را نیز انرژی خورشیدی و باد تأمین میکرده. سهم انرژی فسیلی از کل مصرف انرژی ۸۷٪ بود. مواد مختلف در کسب انرژی فسیلی در سال ۲۰۲۴ عبارت بود از: ۳۴٪ نفت، ۲۸٪ زغالسنگ و ۲۵٪ انرژی خورشیدی و باد. (آنلاین نیوز)
سهم بسیار بالای انرژی فسیلی در کل انرژی مصرف شده در سال ۲۰۲۴ را بزرگترین کشورهای امپریالیستی جهان داشتند.
۱- چین در سال ۲۰۲۴ با مصرف سالانه ۱۶۱٫۵۵ اکزاژول، حدود ۲۷ درصد کل انرژی جهان را به خود اختصاص میداد. سهم انرژی فسیلی از کل مصرف انرژی در چین ۸۰٫۳٪ بود. (گزارش آژانس آمار چین)
۲- آمریکا در سال ۲۰۲۴ با مصرف سالانه ۹۹٫۵ الکزاژول، حدود ۱۶٫۸٪ کل انرژی جهانی، مقام دوم را داشت. سهم انرژی فسیلی آمریکا به کل انرژی مصرفی آن در سال ۲۰۲۴ حدود ۸۱٫۵٪ را شامل میشد. (KI)
۳- هند در سال ۲۰۲۴ حدود ۱۳٪ از مصرف جهانی انرژی یعنی ۷۷ اکزاژول را به خود اختصاص میداد. از این مقدار انرژی ۹۰٪ آن فسیلی بود.
امروزه کشورهای روسیه، ژاپن و ایران در مصرف انرژی فسیلی بعد از چین، آمریکا و هند در مرتبه چهارم، پنجم و ششم قرار دارند.
گرایش جهانی در سمت افزایش انرژی پاک (خورشیدی، آبی و بادی) است. اکثر مطلق مردم جهان خواهان چنین انرژیای هستند. این فشار از پائین باعث میگردد که مسئله محیط زیست به مسئله حاد روز تبدیل شود و تخریب محیط زیست مورد اعتراض و مبارزه اکثریت مردم جهان گردد. تخریب محیط زیست یک امر طبقاتی مربوط به سودجوئی سرمایهداری از طبقه کارگر و طبیعت است. مبارزه علیه این تخریب را نیروهای مترقی و اکثریت مردم جهان به رهبری طبقه کارگر به پیش میبرند.
امروزه که در کشورهای ابرقدرت و برخی کشورهای صنعتی دیگر فاشیسم حکم گردیده است، مبارزه علیه تخریب محیط زیست به معضلی پیچیده تبدیل گردیده است. فعالین دفاع از محیط زیست زندانی میشوند و به قتل میرسند.
دولت آمریکا به رهبری جناح ترامپ تصمیم گرفت که از توافق پاریس برای تغییرات اقلیمی خارج شود. خروج آمریکا از این توافق در ۴ نوامبر ۲۰۲۰ اجرائی شد.
ترامپ در دور دوم ریاست جمهوری خود در ۲۳ سپتامبر ۲۰۲۵ در سازمان ملل گفت: «این “تغییر اقلیم“، به نظر من، بزرگترین کلاهبرداری (con job)ای است که تاکنون بر جهان صورت گرفته است ... کشورها باید از این کلاهبرداری انرژی سبز دور شوند ... ما بزرگترین ذخایر نفت در هر کشوری را داریم - نفت و گاز - اگر زغالسنگ را هم اضافه کنی، ما بیشترین را در جهان داریم.».
مواضع ترامپ باعث فلج شدن کشورهای دیگر سرمایهداری در برنامه ریزی جهت کاهش گازهای گلخانهای شد. در عین حال موضع چین که موافق افزایش استفاده از انرژیهای تجدید پذیر است – زیرا به علت شریط طبیعی که دارد برایش ارزان تمام میشود -، با مواضع اپورتونیستی خاص خودش این فشار را تشدید کرد. نماینده چین در این اجلاس گفت: «با همه طرفها همکاری خواهد کرد و از جنوب جهانی تا شمال جهانی … ما همه مسافران یک کشتی هستیم.»
به بیان دیگر چین هم با کشورهائی که مایل به استفاده از انرژی فسیلی هستند و هم با کشورهائی که مایل به استفاده از انرژی پاک هستند همکاری میکند و همه را در یک کاسه میریزد و از مسافران یک کشتی صحبت میکند. در حالی که این مسافران در دو کشتی هستند که در دو جانب ۱۸۰ درجهای مخالف هم حرکت میکنند.
موضع شدیداً راست آمریکا، موضع اپورتونیستی چین و تمایل بسیاری از کشورهای صنعتی قدرتمند در استفاده از انرژی فسیلی فشار سنگینی بر اجلاس کاپ ۳۰ وارد آورد که قادر نشد به کوچکترین تصمیمی در مورد کاهش انرژی فسیلی دست یابد.
